منتهى مىشد و كويت ، قطيف ، احساء و هَجَر را در بر مىگرفت . « 1 » در تقسيم‌بندى مشهور جزيرة العرب به پنج بخش ، بحرين در بخش عروض قرار گرفته است . « 2 » بزرگ‌ترين شهر اين سرزمين ، هجر بود كه گاه به همه بحرين بزرگ نيز اطلاق مىشد . « 3 » بخشى از اين سرزمين پهناور كه امروزه كشور بحرين ناميده مىشود ، اوال ( اوال ) خوانده مىشد . « 4 » از ديگر جاهاى پرجمعيت بحرين مىتوان به احساء ، عقير ، قليعه ، و ساح ( ثاج ) اشاره كرد . پيش از اسلام ، بحرين جزئى از قلمرو امپراتورى ايران ( فارس ) بود « 5 » و رئيس عرب اين منطقه را ايرانيان انتخاب مىكردند . « 6 » جمعيت بحرين تركيبى از عرب مانند قبايل عبدالقيس ، بكر بن وائل و تميم ، از زيرمجموعه‌هاى عرب شمالى و ايرانيان بود و در ميان ايشان ، افزون بر آيين پرستش اسب ، دين‌هاى يهود ، مجوس و مسيحيت رواج داشت . « 7 » پيامبر اكرم ( ص ) به سال هشتم ه . ق پيش از فتح مكه ، علاء بن عبدالله حضرمى را با نامه‌اى نزد منذر بن ساوى تميمى فرستاد كه از سوى ايرانيان بر بحرين حكومت داشت و مردم آن سرزمين را به پذيرش اسلام يا پرداخت جزيه فراخواند . با مسلمان شدن منذر ، اسيبَخت ( سيبخت ) ، مرزبان ايرانى هجر و عرب‌هاى ساكن در بحرين و نيز برخى مردم غير عرب ، اسلام آوردند و اهل كتاب آن ديار با پذيرفتن جزيه با

--> ( 1 ) . المسالك والممالك ، البكرى ، ج 1 ، صص 370 - 371 ؛ الروض المعطار ، ص 82 ؛ فرهنگ اعلام جغرافيايى ، ص 70 . ( 2 ) . المناسك ، صص 533 - 537 . ( 3 ) . احسن التقاسيم ، ص 93 ؛ معجم البلدان ، ج 1 ، ص 347 و ج 5 ، ص 393 . ( 4 ) . المسالك و الممالك ، البكرى ، ج 1 ، صص 370 و 371 ؛ معجم ما استعجم ، ج 1 ، ص 208 ؛ معجم البلدان ، ج 1 ، ص 274 . ( 5 ) . فتوح البلدان ، ص 85 ؛ معجم البلدان ، ج 1 ، ص 444 . ( 6 ) . الرده ، ص 148 ؛ الفتوح ، ج 1 ، ص 38 . ( 7 ) . فتوح البلدان ، ص 85 ؛ تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 202 .